Từ “Nhóm Tính toán” đến hành trình 40 năm đào tạo chuyên ngành công nghệ thông tin

Ngày 14/9/2019 vừa qua, Khoa Công nghệ thông tin trường Đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng đã tổ chức trọng thể 40 năm ngày thành lập. Đây cũng là Khoa Công nghệ thông tin được thành lập sớm nhất và có bề dày truyền thống xây dựng, phát triển lâu dài nhất. Đặc biệt, cũng là đơn vị cấp Khoa hiếm hoi, được Chủ tịch Nước trao tặng Huân chương Lao động hạng Ba.

Khoa cũng vinh dự đón nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Giáo dục – Đào tạo,…

Thừa ủy nhiệm Bộ Giáo dục – Đào tạo, Phó GS.TS Nguyễn Ngọc Vũ  – Giám đốc Đại học Đà Nẵng trao Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục – Đào tạo tặng Khoa Công nghệ thông tin trường Đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng. Phó GS.TS Đoàn Quang Vinh, Hiệu trưởng Nhà trường tặng hoa chúc mừng đến Ban Chủ nhiệm Khoa.

Nhóm Tính toán và Người bạn đồng hành Minsk-22

Tiền thân của Khoa là Nhóm Tính toán, trực thuộc Bộ môn Toán (Khoa Cơ bản) được thành lập 4 năm sau ngày giải phóng hoàn toàn miền Nam, thống nhất đất nước (1979). Người chỉ đạo thành lập Nhóm là Thầy Lý Ngọc Sáng – Hiệu trưởng đầu tiên của Trường.

Cho đến nay, nhiều bài viết vẫn nhắc đến Phó GS.TS Lý Ngọc Sáng là người đã khai sinh “2 đơn vị nổi tiếng”. Một là “Nhóm Tính toán – tiền thân của Khoa Công nghệ thông tin trường Đại học Bách khoa – Đại học Đà Nẵng” sau này. Và ông cũng là 1 trong 3 Nhà giáo – Nhà quản lý giữ vai trò thành viên tích cực sáng lập nên “Trường Công nhân kỹ thuật cơ khí – luyện kim Sài Gòn”. 2 người còn lại GS.TSKH Phạm Phố, TS.Nguyễn Thái Thiện.

Nhắc đến Phó GS.TS Lý Ngọc Sáng, Người luôn tâm huyết với sự nghiệp “Trồng Người”, không thể không nhắc đến 2 chi tiết vừa nêu. Và nhắc đến ông, ai ai cũng không quên nhắc đến 13 năm là Hiệu trưởng học hiệu Bách khoa Đà Nẵng.

Ngày đầu thành lập, Nhóm Tính toán chỉ có 3 cán bộ giảng dạy: Cô Bùi Thị Hoàng, Thầy Phan Huy Khánh, Thầy Phan Đình Lợi.

Nếu bây giờ việc trang bị một chiếc máy tính hay nhiều nhiều hơn, trở nên quá đơn giản. Thì với Nhóm Tính toán, phải đến năm 1982, mới được “trang bị” chiếc máy tính điện tử đầu tiên. Máy tính này được Trường bạn (là Đại học Bách khoa Hà Nội) tặng lại. Và tài sản hay đồ dùng phục vụ giảng dạy, nghiên cứu đầu tiên của Nhóm là chiếc máy tính Minsk-22 do Liên Xô sản xuất.

Minsk-22 là một trong những máy tính điện tử hiện đại nhất của Liên Xô và các nước Đông Âu lúc bấy giờ.Tính đến khi được chuyển vào Đà Nẵng, chiếc máy tính Minsk-22 đã có mặt ở Việt Nam được …13 năm. Ban đầu, Minsk-22 được trang bị cho Phòng Toán học Tính toán, thuộc Uỷ ban Khoa học Kỹ thuật Nhà nước. So với các loại máy tính thời nay, máy tính Minsk-22 cần một diện tích khoảng 80 mét vuông mới bố trí đủ không gian cho máy.

40 năm qua… từ thuở đầu chỉ có 1 chiếc chiếc máy tính điện tử (Mink 22), cơ sở vật chất Khoa không ngừng được đầu tư, trang bị hiện đại. Khoa có riêng phòng thí nghiệm hệ thống nhúng, phòng thí nghiệm mạng.Hệ thống máy tính hiện có của Khoa đáp ứng nhu cầu học tập, làm việc cùng lúc cho hàng trăm sinh viên, học viên, nghiên cứu sinh.

Năm 1982 cũng là năm Bộ môn Kỹ thuật Tính toán (trực thuộc Ban Giám hiệu) được thành lập. Trưởng Bộ môn là Thầy Huỳnh Đốc.

Năm 1984, Bộ môn Kỹ thuật tính toán được đổi tên thành Bộ môn Máy tính do Thầy Phan Huy Khánh làm Trưởng Bộ môn. Đến năm 1986, Trưởng Bộ mônlà ThầyNguyễn Ngọc Diệp.

Bộ môn Máy tính lần đầu đầu tiên nhận được quà tặng là 2 máy tính Apple (Việt kiều Quảng Nam – Đà Nẵng tại Pháp tặng) và 1 máy tính NEC (của Việt kiều tại Nhật Bản).

Năm 1986, Bộ môn Tin học được thành lập và trực thuộc Ban giám hiệu Phân hiệu Đại học Kinh tế Đà Nẵng. Trưởng Bộ môn là Thầy Lê Văn Sơn.

Đến năm 1988, Bộ môn Máy tính của trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng và Bộ môn Tin học của Phân hiệu Đại học Kinh tếhợp nhất lại thành Bộ môn Tin học, trực thuộc trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng. Thầy Lê Văn Sơn làTrưởng Bộ môn,Cô Bùi Thị Hoàng làm Phó Trưởng Bộ môn.

Năm 1989, Thầy Tạ Văn Tới được bầu làm Trưởng Bộ môn.

Năm 1991, trường Đại học Bách khoa Đà Nẵng thành lập Trung tâm đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng Tin học (cũng là Trung tâm đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng Tin học đầu tiên của Quảng Nam – Đà Nẵng). Bộ môn Tin học sáp nhập vào Trung tâm.
Thầy Trần Quốc Chiến giữ chức vụ Giám đốc. Phó Giám đốc Trung tâm gồm các Thầy Lê Văn Sơn và Võ Ngọc Anh .

Năm 1992,Trung tâm bắt đầu đào tạo ngành Kỹ sư Tin học, thiết lập một cột mốc quan trọng trong trọng trách đào tạo, chuẩn bị lớp Kỹ sư Tin học đầu tiên (cho Quảng Nam – Đà Nẵng và cả miền Trung). Nguồn nhân lực này đã đóng góp vai trò đặc biệt quan trọng cho những năm đầu tiên bắt đầu triển khai ứng dụng tin học.

Ngày 17/10/1996,Bộ Giáo dục và Đào tạo có Quyết định số 4430/GD-ĐT thành lập Khoa Công nghệ Thông tin Đại học Bách khoa Đà Nẵng với nền tảng là Trung tâm đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng Tin học và Bộ môn Mạch – Điện tử, Khoa Điện.Trưởng Khoa là Thầy Phan Huy Khánh làm.

Năm 2001, Khoa được đổi tên thành Khoa Công nghệ Thông tin và Điện tử – Viễn thông, do Thầy Phạm Vĩnh Minh làm Trưởng Khoa. Trưởng Bộ môn Tin học là Thầy Phan Thanh Tao.

Phó GS.TS Nguyễn Thanh Bình tặng hoa tri ân đến các Thầy đã có công xây dựng Khoa từ những ngày đầu.

Chủ động đón đầu các định hướng và xu thế phát triển
Qua nhiều giai đoạn hình thành, phát triển với mô hình tổ chức và tên gọi khác nhau, song Khoa luôn chủ động đón đầu các định hướng và xu thế phát triển.

Tháng 1 năm 1997, Đà Nẵng trở thành đô thị loại 1, là đơn vị hành chính trực thuộc TƯ. Định hướng và mục tiêu phát triển của thành phố Đà Nẵng bắt đầu có sự thay đổi liên quan đến cơ cấu các ngành kinh tế.

Trong đó, đối với mục tiêu “Đẩy mạnh phát triển, ứng dụng công nghệ thông tin” và “Xây dựng Chính quyền điện tử”, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng xác định “Phát triển công nghiệp công nghệ thông tin là nền tảng”.

Nghị quyết 07/NQ-TV ngày 3/10/2000 của Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng, khẳng định công nghiệp công nghệ thông tin là “hướng ưu tiên phát triển trong chiến lược phát triển kinh tế xã hội của thành phố”.

Trong bối cảnh vừa nêu, giai đoạn từ 1996 đến 2000, Khoa Công nghệ thông tin Đại học Bách khoa Đà Nẵng đã là 1 trong 7 Khoa Công nghệ thông tin trọng điểm của Nhà nước (hiện thực Nghị quyết 49/CP, ngày 3/8/1993 của Thủ tướng Chính phủ đối với Chương trình Quốc gia về phát triển và ứng dụng Công nghệ thông tin tại Việt Nam).

Tiếp đó, ngày 12/3/2003 Nghị quyết 06-NQ/TU của Ban Thường vụ Thành ủy về “Đẩy mạnh ứng dụng và phát triển công nghệ thông tin đến năm 2010”, cùng hàng loạt quyết sách của UBND thành phố đã tập trung đầu tư các nguồn lực cần thiết để hình thành và phát triển công nghiệp công nghệ thông tin, đánh dấu bằng việc đầu tư xây dựng Trung tâm Công nghệ phần mềm Đà Nẵng (Softech), đào tạo nhân lực công nghệ thông tin và việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong các cơ quan hành chính, cơ quan quản lý nhà nước của thành phố.

Nhạy cảm trước nhu cầu nhân lực về công nghệ thông tin của thành phố Đà Nẵng, trong bối cảnh phát triển mới, cũng như của cả khu vực miền Trung – Tây Nguyên và cả nước, năm 2004, Khoa được tách thành hai Khoa độc lập: Khoa Công nghệ Thông tin và Khoa Điện tử – Viễn thông. Thầy Đặng Bá Lư được bổ nhiệm làm Trưởng Khoa Công nghệ Thông tin.

“Công nghệ thông tin từ lâu đã được coi là một trong những ngành đào tạo mũi nhọn của Trường Đại học Bách khoa. Và trong bối cảnh xu thế công nghệ chiếm lĩnh toàn cầu như hiện nay, quyết định tập trung đầu tư cho ngành đào tạo mũi nhọn vừa nêu đã thể hiện tầm nhìn và sự đón đầu nhu cầu của xã hội, yêu cầu của phát triển của các thế hệ lãnh đạo Trường” – Phó GS.TS Đoàn Quang Vinh, Hiệu trưởng Nhà trường nhìn nhận.

 

T.Ngọc