Truyền thông phân loại rác tại nguồn: Người dân đồng thuận, đồng hành, việc khó thành dễ

Khóa tập huấn kỹ năng đầu tiên về truyền thông vừa diễn ra trong hai ngày 24 và 25/11/2022.

(DSA) – Phân loại rác tại nguồn là câu chuyện không mới với Đà Nẵng nói riêng, cả nước nói chung.
Có nhiều nguyên nhân lẫn lý do để yêu cầu phân loại rác tại nguồn chưa đạt được kết quả như mong muốn. Công việc phân loại vẫn đang diễn ra nhưng trên bình diện rộng, chưa thành thói quen, chưa đều khắp. Có nhà làm, có tổ dân phố, có đoàn thể rất tích cực trong công việc này. Nhưng cũng có nơi, có thành viên cộng đồng chưa xem đó là việc của mình.

Truyền thông dẫn dắt tinh thần đồng thuận, đồng hành
Truyền thông phân loại rác tại nguồn mở đường cho câu chuyện: Người dân đồng thuận, đồng hành, việc khó thành dễ, ai cũng có thể làm, nhà nhà cùng làm, cả xã hội cùng phân loại rác ngay tại nguồn.

“Chúng tôi cho rằng vai trò Tuyên truyền viên là đặc biệt quan trọng, do vậy trong tập huấn, Chi cục rất chú ý đến các thức truyền đạt, làm sao để anh chị em nắm vững lượng thông tin nền về yêu cầu phân loại rác; bên cạnh đó, phải sử dụng thành thạo nhiều kỹ năng truyền thông trực tiếp đến cộng đồng như: thiết kế công cụ trực quan; thiết kế hoạt động truyền thông trực tiếp tại cộng đồng bằng nhiều phương pháp như trình bày, thảo luận nhóm, đóng vai,… biết điều phối hoạt động nhóm linh hoạt và sinh động, lôi cuốn nhiều thành viên cùng tham gia.

Yêu cầu về phân loại rác tại nguồn nói riêng, công tác bảo vệ môi trường nói chung trên toàn địa bàn thành phố, rất cần đến vai trò của các Tuyên truyền viên cơ sở. Các anh chị là những cán bộ sát thực tiễn, gần gũi với cộng đồng, một khi vận dụng tốt lượng kiến thức, cùng kỹ năng, chính các anh chị sẽ góp phần cùng chính quyền địa phương, cùng nhân dân địa phương đẩy mạnh các hoạt động có ý nghĩa để xây dựng thành công mô hình “Thành phố Môi trường” tại địa bàn dân cư”, Chị Nguyễn Thị Kim Hà – Phó Chi cục trưởng, Chi cục Bảo vệ Môi trường thành phố Đà Nẵng, nhấn mạnh.

Chị Nguyễn Thị Kim Hà – Phó Chi cục trưởng, Chi cục Bảo vệ Môi trường thành phố Đà Nẵng.

Luật Bảo vệ Môi trường năm 2020, có hiệu lực từ ngày 1/1/2022, đồng nghĩa rằng, năm 2022 là năm đầu tiên cả nước thực hành bảo vệ môi trường theo nhiều nội dung mới, quan trọng, mà Luật quy định.

Trong đó, hàng loạt quy định cụ thể về triển khai phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn, quản lý chất thải nhựa; Luật dưa ra yêu cầu: Mỗi đô thị tự quyết định phương thức phân loại cho đô thị mình, thời gian triển khai chậm nhất trước 31/12/2024 (Điều 75). Nhưng khó khăn (cho đến thời điểm này), là các địa phương (các đô thị) vẫn đang chờ các hướng dẫn chi tiết của Bộ Tài nguyên và Môi trường về nhiệm vụ, yêu cầu này. Trong khi đó, tại Đà Nẵng, theo Quyết định số 1577/QĐ-UBND ngày 11/4/2019 và kế hoạch hằng năm của UBND thành phố, thì từ nay đến tháng 12/2024, trên toàn địa bàn thành phố, vẫn phải đảm bảo triển khai phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn (một nội dung của đề án xây dựng Thành phố Môi trường mà Đà Nẵng đang hướng đến trong 5 – 10 năm tiếp theo).

Các anh các chị Tuyên truyền viên sẽ vừa vận động, vừa giáo dục vừa là kênh tư vấn am tường cho cộng đồng.

Người dân đồng thuận, đồng hành, việc khó thành dễ
Ngoài đầu tư có tính đồng bộ cho yêu cầu hạ tầng thu gom, xử lý trong thực hiện phân loại tại nguồn (trang thiết bị, phương tiện, quy trình sau thu gom, …); và phải tiếp tục ghi nhận tình hình, giải quyết triệt để những vướng mắc, bất cập, lập nghiên cứu, đánh giá trên cơ sở thực tiễn, pháp lý để xây dựng phương thức khả thi (theo định hướng của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020); Sở Tài nguyên và Môi trường, Chi cục Bảo vệ Môi trường thành phố Đà Nẵng, khẳng định khâu truyền thông, tuyên truyền, tập huấn để nhận được sự đồng thuận của người dân là rất quan trọng.

Bài tập thực hành được các Nhóm thực hiện ngay tại lớp.

Trong 2 ngày 24 và 24/11/2022, lần đầu tiên đã diễn ra lớp tập huấn về kỹ năng Truyền thông về phân loại chất thải rắn sinh hoạt tại nguồn. Với mục tiêu trở thành Tuyên truyền viên vừa vận động, vừa giáo dục vừa là kênh tư vấn am tường, các học viên được Chuyên gia giàu kinh nghiệm truyền đạt nhiều kỹ năng tập huấn (nói chuyện) tại cộng đồng (từ xây dựng kế hoạch bài giảng, đến kỹ năng trình bày, Kỹ năng gợi mở câu hỏi dẫn dắt thảo luận kỹ năng thúc đẩy sự cùng tham gia trong truyền thông trực tiếp, …).

Chia nhỏ thành các Team, học viên thực hành tại chỗ với nhiều chủ đề truyền thông: Phân loại rác, phân loại rác trong trường học, phân loại rác tại nguồn trong dân và hướng dẫn cách làm nước lau sàn nhà.

Một nội dung cũng được tích hợp vào khóa tập huấn là mỗi tuyên truyền viên cũng có khả năng viết bài về môi trường hay làm việc (cung cấp thông tin, trao đổi, làm rõ vấn đề) với phóng viên, khi các cơ quan báo chí quan tâm đến lĩnh vực môi trường tại địa bàn mình.

Học viên vào vai Tuyên truyền viên và sẽ được đồng nghiệp của mình nhận xét kỹ năng truyền thông.

“Trước đây, tôi và anh chị em Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Hòa Vang cũng đã thực hiện các buổi truyền thông – vận động. Trong nghiệp vụ truyền thông phân loại rác tại nguồn, theo tôi, phải có sự chuẩn bị thật tốt. Nội dung bài thuyết trình, bài nói chuyện phải phù hợp với đối tượng truyền thông; phải xác định rõ mục tiêu cụ thế của buổi truyền thông; đâu là công cụ, dụng cụ trực quan hỗ trợ.

Qua tham gia khóa tập huấn, cũng như trong thực tiễn, chúng tôi cho rằng, Tuyên truyền viên phải tăng cường sự tương tác giữa người trình bày và người tham dự trong quá trình truyền thông; tạo mọi điều kiện để người tham gia bày tỏ ý kiến, quan điểm của mình về các vấn đền liên quan đến nội dung truyền thông. Tuyên truyền viên cũng phải làm chủ bài thuyết trình, khéo léo và tinh tế trong xử lý những tình huống bất ngờ (nếu có). Đây là những kỹ năng truyền thông rất quan trọng, mỗi lần làm nhiệm vụ tuyên truyền, bản thân mình phải tích lũy thêm kinh nghiệm”, ông Huỳnh Tấn Bôn – Phó Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Hòa Vang, chia sẻ.

Ông Huỳnh Tấn Bôn – Phó Trưởng phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Hòa Vang và Chị Trần Thị Kim Oanh, cán bộ Phòng, trong một chiến dịch truyền thông.

Chị Trần Thị Kim Oanh, cán bộ Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Hòa Vang, bày tỏ:
Cán bộ môi trường phải là người tiên phong trong các phong trào, hoạt động về bảo vệ môi trường. Họ phải là người biết hướng về cộng đồng, biết truyền lửa và kề vai sát cánh với mọi thành phần, đối tượng trong xã hội về ý thức bảo vệ môi trường.

Thông qua các chương trình tập huấn do cơ quan chuyên môn đào tạo, bản thân tôi được tiếp thu thêm kiến thức, được tham gia rèn luyện các kỹ năng nghiệp vụ như lập kế hoạch, tổ chức truyền thông, báo cáo viên (kỹ năng nói và viết)… Đây chính là cơ hội cho các cán bộ môi trường được gặp gỡ giao lưu, chia sẻ và nâng cao hơn nữa về trình độ nghiệp vụ chuyên môn của mình./.

Khóa tập huấn được các học viên đánh giá cao về nội dung truyền đạt và huấn luyện kỹ năng.

Bài & ảnh: Trần Ngọc – Thanh Hà